facebook

 

HSW6 HSW7

Wetenschap versus religie:
Rationele intelligentie tegenover transcendente intelligentie?
1
Wetenschap zowel als religie in al haar vormen, inclusief atheïstische religie zijn vrij belangrijke en wezenlijke componenten van het leven in het algemeen en van de menselijke cultuur in het bijzonder.

2
Beide wetenschap zowel als religie hebben veel gemeen maar ze verschillen ook diepgaand van elkaar. Ze zijn daarenboven toch zeer complementair.

3
Ze zijn beide vrij belangrijke vormen van intelligentie.

4

Wetenschap kunnen we zien als een vorm van rationele intelligentie. Religie daarentegen is wellicht een van de belangrijkste vormen van transcendente intelligentie. Wat bedoelen we hiermee?

5
Laten we eerste kijken naar hun overeenkomsten. Beide zijn verklarende en verhalende intelligenties die vertrekken van basis postulaten: vooronderstelde uitgangspunten.

6
Beide zijn eveneens dynamisch: ze zijn systemen die zich aanpassen onder bepaalde condities en processen aan de wijzigende omgevingen, probleem stellingen en uitdagingen in de omgeving van de betrokken actoren.

7
Bekijken we nu eerst wetenschap als rationele intelligentie. Wat betekent dit? Dit wil zeggen: “Wetenschap” streeft naar maximalisatie van efficiëntie van handelen, procedures, performantie door de nodige werktuigen te produceren, te verbeteren op de meest economische wijze...
Wetenschap in zijn rationaliteit, kan echter geen doeleinden produceren, rechtvaardigen. Ze kan wel bij een gegeven specifiek doel de meest zekere middelen voorstellen om dit doel te bereiken, enz.. Rationaliteit kan echter nooit zelf doeleinden produceren, justifiëren...

8 

Bij religieuze intelligentie staat centraal het generen van doeleinden, de justificatie, de verrechtvaardiging van doeleinden, het motiveren om bepaalde doeleinden te aanvaarden en andere te verwerpen en eventueel ook om anderen van deze doeleinden te overtuigen, soms zelfs met geweld, soms met straf tot en met doodstraf voor afwijkend gedrag tegenover deze doeleinden. Deze doeleinden zijn transcendent, omdat ze het individu overtreffen. Het individu immers is hier doorgaans slechts een middel, soms een zeer belangrijk middel, soms ook niet.

9
Wetenschappen kunnen zeer belangrijke middelen zijn voor religiën om hun doeleinden te bereiken. Zo zien we dat de wetenschappen een zeer belangrijke rol spelen bij oorlogen, om wapens te ontwikkelen en aan te wenden om doelen te bereiken. Deze doelen zelf kunnen niet gegenereerd worden door wetenschap. Ze kunnen wel kritisch wetenschappelijk onderzocht worden: hun gevaren en inconsistenties blootleggen….

10
Het aanwenden van wetenschappen bij het onderzoek, ook van religiën zelf, hun zingeving en aanwending en hun transcendentie wijze en vormen kunnen zeer belangrijk zijn. Immers elke transcendentie die tot destructie en zelfdestructie leidt van anderen is op zijn minst gevaarlijk!

11
Vandaar dat het zo belangrijk is dat zowel wetenschap als religie ondergeschikt dienen te zijn aan een dynamische harmonie in de meest brede zin van het woord, tussen alle betrokken actoren: mensen, dieren, planten, milieu...

Voetnoot
Onze dank gaat hierbij in de eerste plaats naar LisV., voor de diverse bedenkingen en standpunten die aanleiding gaven tot deze overwegingen betreffende wetenschap en religie.

Ga naar boven

Copyright © 2015 Lotuswebtec.com. Alle rechten voorbehouden.